Ο ουρανός και οι πλανήτες αυτή την εβδομάδα, από 29-11 έως και 5-12

Updated: Dec 8, 2021



Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

από 29-11 έως και 5-12 (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)


Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου

Οι πρώτες πρωινές ώρες ανάμεσα στα μεσάνυχτα και την ανατολή του Ήλιου είναι η καλύτερη ώρα για να παρατηρήσετε τον κομήτη 67P/Churyumov-Gerasimenko καθώς περνάει μέσα από τον αστερισμό του Καρκίνου. Επί του παρόντος, περίπου 9ου μεγέθους, αυτός ο περιοδικός κομήτης βρίσκεται λιγότερο από 7,5° βόρεια του κέντρου του σμήνους της Κυψέλης (M44) απόψε. Πρόσφατες παρατηρήσεις ανέφεραν διάμετρο κόμης περίπου στα 5′.

Το M44 είναι ένα διάσπαρτο ανοιχτό σμήνος ορατό με γυμνό μάτι με μέγεθος 3,7, που εκτείνεται περίπου 1,5°. Ονομάζεται επίσης Praesepe ή Φάτνη. Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι το έβλεπαν ως το περίγραμμα αυτής της ομώνυμης δομής στον ουρανό. Περιέχει περίπου 350 αστέρια σε απόσταση μεταξύ 500 και 600 ετών φωτός, όλα τα οποία έχουν ηλικία περίπου 730 εκατομμυρίων ετών. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό το σμήνος και οι Υάδες στον Ταύρο μπορεί να έχουν την ίδια προέλευση, παρά την διαφορετική θέση τους στον ουρανό.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 9:53 μμ.

Τρίτη, 30 Νοεμβρίου

Ο Άρης περνάει πίσω από τη λάμψη του Ήλιου στον πρωινό ουρανό, όπως κάνει στην αρχή κάθε εμφάνισής του. Αλλά τα πρωινά της Τετάρτης και της Πέμπτης η καμπύλη της ημισελήνου δείχνει προς τα κάτω, στο σημείο απ’ όπου ανατέλλει ο πλανήτης.


Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 5:44 μμ.

Τετάρτη, 1 Δεκεμβρίου

Καθώς φθάνουμε στο τέλος του έτους, αξίζει να παρατηρήσετε το φανταστικό «διπλό σμήνος» του Περσέα στα νοτιοανατολικά του δέλτα της Κασσιόπης. Σε σκοτεινό ουρανό, το ζευγάρι αυτό, γνωστό σαν χ του Περσέα φαίνεται εύκολα με το μάτι και είναι μια εξαιρετική θέα με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Σε απόσταση 7.000 ετών φωτός μακριά, λιγότερο από 100 έτη φωτός χωρίζουν το ζευγάρι. Αν και τα ανοιχτά σμήνη σε αυτήν την περιοχή δεν είναι σπάνια, αυτό που κάνει το διπλό σμήνος ξεχωριστό είναι το μεγάλο πλήθος των φωτεινών αστεριών μέσα σε κάθε έναν από αυτά. Δείτε πόσα πολύχρωμα αστέρια υπάρχουν εδώ, μαζί με τα διπλά, τα πολλαπλά και τα μεταβλητά!

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 11:32 μμ.

Πέμπτη, 2 Δεκεμβρίου

Ο κομήτης Leonard περνά από το Μ3.

Ο κομήτης Leonard (C/2021 A1) πιθανότατα να έχει φτάσει στο 6ο μέγεθος απόψε. Είναι ψηλά στα ανατολικά πριν από το πρώτο φως της αυγής, διασχίζοντας τα σύνορα ανάμεσα στον Βοώτη και τους Θηρευτικούς Κύνες. Οι παρατηρητές απόψε θα τον βρουν λιγότερο περίπου 1° κάτω από το σφαιρωτό σμήνος Μ3, 7ου μεγέθους. Μια πολύ ενδιαφέρουσα οπτική σύγκριση που πρέπει να γίνει, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιηθεί μια φωτογραφική μηχανή!

Ο κομήτης θα πρέπει να φτάσει γύρω στο 4ο ή 5ο μέγεθος — που σημαίνει ότι θα είναι μόνο ένα αμυδρό αντικείμενο με ένα ζευγάρι κιάλια. Ο κομήτης θα μοιάζει με ένα διάχυτο αστέρι στις 10 ή 11 Δεκεμβρίου. Μέχρι τότε θα φαίνεται όλα και χαμηλότερα στην αρχή της αυγής, αρχίζοντας να χάνει τη μάχη με το πρωινό λυκόφως.

Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 7:23 μμ.

Παρασκευή, 3 Δεκεμβρίου

Στην Κασσιόπη, το λαμπρό κεντρικό αστέρι της, το γ, με μέγεθος 2,8 και σε απόσταση 100 ετών φωτός μακριά είναι ένα πολύ ασυνήθιστο αστέρι. Θεωρήθηκε ότι ήταν ένα μεταβλητό αστέρι το οποίο και παρουσίαζε δραματικές αλλαγές στην θερμοκρασία του, το φασματικό τύπο του, το φαινόμενο μέγεθος, το χρώμα και την διάμετρο. Είναι επίσης ένα διπλό αστέρι όπου ο συνοδός του αστέρας είναι δύσκολο να παρατηρηθεί. Με μέγεθος 11, ο συνοδός είναι 3000 φορές αμυδρότερος από τον κυρίως αστέρα!

Σάββατο, 4 Δεκεμβρίου

Ο Κρόνος βρίσκεται τώρα ακριβώς στα μισά της απόστασης μεταξύ του Δία και της Αφροδίτης. Κοιτάξτε κατά τη διάρκεια του βραδινού λυκόφωτος ή λίγο μετά. Αν και ο Κρόνος έχει ένα αξιοσέβαστο μέγεθος +0,7, οι άλλοι δύο πλανήτες τον ξεπερνούν αρκετά.

Νέα Σελήνη, ακριβώς στις 9:44 πμ.

Ολική έκλειψη Ήλιου για τμήματα της Δυτικής Ανταρκτικής. Η μερική έκλειψη καλύπτει όλη την Ανταρκτική, μεγάλο μέρος του Νότιου Ωκεανού και διασχίζει τη Νότια Αφρική.


Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία περνά από το κέντρο του πλανητικού δίσκου στις 9:04 μμ.

Κυριακή, 5 Δεκεμβρίου

Το Κήτος, το θαλάσσιο τέρας ή η φάλαινα, εκτείνεται πέρα από το νοτιοανατολικό μέρος του βραδινού ουρανού. Βρίσκεται κάτω από τον Πήγασο και την Ανδρομέδα και περίπου ένα τρίτο πάνω από τον ορίζοντα. Το Κήτος μοιράζεται επίσης τη μυθολογία με αυτούς τους δύο αστερισμούς. Το φωτεινότερο αστέρι του Κήτους είναι ο 2ου μεγέθους Diphda, 20° πάνω από το νοτιοανατολικό σημείο και περίπου 1 ½ ώρες μετά από το ηλιοβασίλεμα.



Ο γαλαξίας αυτός είναι ο «Γαλαξίας του Τριγώνου», στον ομώνυμο αστερισμό. Φωτογραφήθηκε από τον Ευθύμιο Καρτέρη (Νέα Μουδανιά, Σεπτέμβριος 2021). Χρησιμοποιήθηκε το τηλεσκόπιο Skywatcher Esprit ed100, η στήριξη Skywatcher EQ6R-PRO και η κάμερα QHY268M. Η συνολική έκθεση ήταν 15 ώρες!
Ο γαλαξίας αυτός είναι ο «Γαλαξίας του Τριγώνου», στον ομώνυμο αστερισμό. Φωτογραφήθηκε από τον Ευθύμιο Καρτέρη (Νέα Μουδανιά, Σεπτέμβριος 2021). Χρησιμοποιήθηκε το τηλεσκόπιο Skywatcher Esprit ed100, η στήριξη Skywatcher EQ6R-PRO και η κάμερα QHY268M. Η συνολική έκθεση ήταν 15 ώρες!

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.

Ο Ερμής είναι σε σύνοδο με τον Ήλιο.

Ο Άρης, με μέγεθος +1,6, αρχίζει να φαίνεται πολύ χαμηλά πριν την ανατολή του Ήλιου. Η επόμενη καλή εμφάνισή του θα διαρκέσει δύο χρόνια. Η αντίθεση του πλανήτη είναι στις 7 Δεκεμβρίου, 2022 χρειαστείτε ένα ζευγάρι κιάλια για να τον εντοπίσετε στα νοτιοανατολικά, 45 λεπτά πριν την ανατολή.

Η Αφροδίτη (μέγεθος -4,9) λάμπει χαμηλά στα νοτιοδυτικά στο σούρουπο, στον αστερισμό του Τοξότη. Έχει φτάσει σχεδόν στο μέγιστο ύψος της και την μέγιστη λαμπρότητά της σε αυτή την βραδινή της εμφάνιση.

Ο Κρόνος (μέγεθος + 0,7) και ο λαμπρότερος Δίας (μέγεθος -2,3) συνεχίζουν να λάμπουν στα νότια νωρίς το βράδυ, 16° μακριά στις δύο αντίθετες πλευρές του Αιγόκερου. Ο Κρόνος είναι μόνος του, με σταθερή κίτρινη λάμψη και δύει μετά τις 9 μμ., ενώ ο Δίας πριν τις 11 μμ.

Ο Ουρανός (μέγεθος 5,7, στον νότιο Κριό) βρίσκεται ψηλά στα ανατολικά στις 8 μμ.

Ο Ποσειδώνας, (μέγεθος 7,9, στα σύνορα Υδροχόου-Ι